CASA w Szczecinie

 Ewa Szuszkiewicz 2003-12-06

Podczas XXXI Zjazdu Polskiego Towarzystwa Astronomicznego w Toruniu (8-11.09.2003), w trakcie pierwszej w Polsce sesji astrobiologicznej, zainaugurowało działalność Centrum Badań w zakresie Astrobiologii i Dziedzin Pokrewnych w Szczecinie (Centre for Advanced Studies in Astrobiology and Related Topics – CASA).

CASA pełnić będzie funkcje promowania, rozwijania i koordynowania interdyscyplinarnych badań naukowych związanych z powstawaniem, rozmieszczeniem i ewolucją życia we Wszechświecie.
W momencie utworzenia będzie skupiać 5 grup badawczych z Uniwersytetu Szczecińskiego oraz 1 grupę z Pomorskiej Akademii Medycznej w Szczecinie. Grupy te prowadzą obecnie badania w dziedzinie astronomii, astrofizyki, fizyki makromolekuł, fizyki statystycznej, kosmologii, genetyki medycznej i mikrobiologii. Ponadto CASA będzie zrzeszało również inne polskie grupy zajmujące się zagadnieniami astrobiologicznymi. Jak dotąd, swoje zainteresowanie zgłosiły: Instytut Paleobiologii PAN w Warszawie (prof. Józef Kaźmierczak), Centrum Badań Kosmicznych PAN w Warszawie (dr Maria Błęcka), Centrum Astronomiczne Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie (prof. Michał Różyczka), Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (prof. Wolszczan i prof. Krelowski).
Udział tych ośrodków wzmocni reprezentowane w CASA dyscypliny i rozszerzy ich zakres o biogeologię, biosedymentologię, geomikrobiologię i fizykę kosmiczną.
Planuje się rozszerzenie integracyjnej działalności CASA na kraje Europy Wschodniej i Centralnej oraz nawiązanie współpracy z organizacją EANA (European Astrobiology Network Association), będącej międzynarodowym partnerem NASA Astrobiology Institute w Stanach Zjednoczonych.
Głównym celem naukowym CASA jest badanie mechanizmów powstawania oraz ewolucji życia we Wszechświecie oraz rozwinięcie zaawansowanych technologii niezbędnych do osiągnięcia tego celu.
Program badań pod wspólną nazwą „Poprzez pył kosmiczny do DNA” obejmować będzie między innymi następujące zagadnienia:
· poszukiwania planet poza Układem Słonecznym (Aleksander Wolszczan),
· powstawanie, strukturę i ewolucję układów planetarnych (Ewa Szuszkiewicz),
· wpływ promieniowania jonizującego na organiczne i nieorganiczne molekuły (Franco Ferrari),
· mutagenne działanie tego promieniowania (Jan Lubiński),
· poszukiwanie życia w warunkach ekstremalnych (Wiesław Deptuła),
· stworzenie warunków do powstania życia w kontekście wczesnego Wszechświata (Jerzy Stelmach).
Dzięki Profesorowi Wolszczanowi CASA będzie brało udział w programie SIM (Space Interferometry Mission), będzie miało dostęp do radioteleskopów w Arecibo (Puerto Rico) i w Effelsbergu (Niemcy), a także do 32-metrowego radioteleskopu toruńskiego. Możliwe będzie także w przyszłości wykorzystanie południowoafrykańskiego teleskopu SALT, w którym polscy astronomowie będą mieli 10-procentowy udział.

_________

Dr hab. Ewa Szuszkiewicz jest koordynatorem CASA.