Górki Szymona w Piasecznie – kompletny przewodnik przyrodniczy po zespole przyrodniczo-krajobrazowym

Lokalizacja i podstawowe informacje

Górki Szymona to ustanowiony w 2006 roku zespół przyrodniczo-krajobrazowy położony na terenie Zalesia Dolnego w Piasecznie. Na jego obszarze znajdują się sztuczne zbiorniki, otaczają je piaszczyste wydmy oraz wije się rzeka Jeziorka. Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Górki Szymona położone są poza granicami Chojnowskiego Parku Krajobrazowego, sąsiadują jednak bezpośrednio z jego otuliną.

Geomorfologia i pochodzenie wydm śródlądowych

Dzięki naturalnym, unikatowym wydmom śródlądowym Górki Szymana stanowią niezwykle wartościowy przyrodniczo obszar. Wydmy śródlądowe wraz z roślinnością są obszarami unikatowymi nie tylko w skali kraju, ale także Europy.

Murawy napiaskowe wykształciły się m.in. na wydmach śródlądowych (przykład Górki Szymona) w bezpośrednim sąsiedztwie lasów iglastych (borów) na siedliskach ubogich. Głównym celem ochrony Górek Szymona jest zachowanie krajobrazu naturalnego, ze względu na jego walory widokowe i estetyczne.

Charakterystyka siedlisk

Na terenie Górek Szymona rozpoznano zbiorowiska roślinne o charakterze naturalnym, półnaturalnym i synantropijnym. Zbiorowiska leśne reprezentowane są przez bór suchy, świeży i mieszany, o różnym stopniu przekształcenia. Gatunkiem dominującym jest sosna zwyczajna (Pinus sylvestris).

Roślinność o charakterze półnaturalnym jest głównie reprezentowana przez murawy napiaskowe i częściowo dywanowe.

Mykologia – grzyby Górek Szymona

Na podstawie analizy podobnych siedlisk borów suchych sosnowych w Polsce, w Górkach Szymona można spodziewać się następujących gatunków grzybów:

Tabela 1: Grzyby występujące w borach suchych sosnowych

Grzyby mykoryzowe

Borowik sosnowy to naziemny grzyb mykoryzowy, który tworzy związki symbiotyczne z korzeniami sosen, umożliwiając im przetrwanie na ubogich piaskach Górek Szymona.

Ornitologia – ptaki

Tabela 2: Ptaki występujące w Górkach Szymona

Ptaki charakterystyczne

Lerka jest jednym z nielicznych ptaków leśnych, którego możemy usłyszeć śpiewającego nocą, bardzo melodyjnym śpiewem złożonym z powtarzanych kilkakrotnie, miękkich dźwięków.

Sikora sosnówka zasiedla bory świerkowe, jodłowe i mieszane. Borów sosnowych raczej unika, jednak może występować w Górkach Szymona w partiach z domieszką innych gatunków iglastych.

Entomologia – owady

W źródłach nie znaleziono szczegółowych informacji o konkretnych gatunkach owadów występujących w Górkach Szymona. Brak danych uniemożliwia przedstawienie tabeli gatunków owadów bez oparcia się na spekulacjach.

Flora – roślinność

Tabela 3: Flora charakterystyczna Górek Szymona

Zespoły roślinne

Na terenie Górek Szymona rozpoznano murawy należące do klasy Koelerio glaucae-Corynephoretea canescentis, rząd Corynephoretalia canescentis, związek Corynephorion canescentis, zespoły Spergulo-Corynephoretum (murawy szczotlichowe) i Diantho-Armerietum elongatae (zespół goździka i zawciągu pospolitego).

Stan po rekultywacji

Na zdjęciach przedstawiających aktualny stan tego terenu można rozpoznać: goździk kropkowany, macierzankę piaskową, wiesiołek dwuletni, drakiew, rozchodnik ostry, szczotlichę siwą, komonicę zwyczajną.

Inne elementy przyrodnicze

Fauna kręgowców

W źródłach nie znaleziono szczegółowych informacji o ssakach, płazach czy gadach występujących w Górkach Szymona.

Roślinność wodna

Roślinność wodna i przywodna to przede wszystkim zbiorowiska trzciny pospolitej, pałki wąskolistnej, szuwaru trzcinowego i szczawiu lancetowatego.

Ochrona i rekultywacja

W 2019 r. Gmina Piaseczno rozpoczęła prace polegające na rekultywacji wydmy śródlądowej na terenie Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Górek Szymona.

Rekultywacji poddano jeden ze zdegradowanych obszarów, a po roku można ocenić rezultat podjętych działań. Połać wyerodowanej wydmy pokrywa obecnie właściwa roślinność – murawa napiaskowa z udziałem bylin kwitnących.

Ścieżka edukacyjna

Na obszarze Górek Szymona znajdzie się także ścieżka dydaktyczna. Mieszkańcy naszej gminy oraz turyści będą mogli „poznać przyrodę” dzięki 16 tablicami edukacyjnym. Tablice dotyczyć będą mieszkańców lasu: zwierząt, gadów, owadów, ptaków, a także gatunków drzew.

Zagrożenia

Głównym zagrożeniem dla istnienia i funkcjonowania ciepłolubnych muraw napiaskowych jest sukcesja wtórna. Po zaprzestaniu użytkowania przekształcają się w drodze sukcesji wtórnej w zarośla a następnie las (najczęściej ubogi bór sosnowy).

Informacje praktyczne

Dostępność

Dojazd z Warszawy zajmuje około 40 minut, gdy nie ma korków. Przy wejściu do parku znajduje się bezpłatny parking na sporo samochodów.

Atrakcje

Na terenie Górek Szymona możesz spędzić kilkanaście minut, godzinę, a nawet cały dzień. Są przygotowane specjalne ścieżki spacerowe, pomosty widokowe, plac zabaw dla dzieci, a nawet zobaczysz wydmę. Tam właśnie znajduje się najwyższy szczyt parku.

W okolicy

W najbliższej okolicy warto zobaczyć Zimne Doły. Jest wiata, w której można zrobić ognisko, plac zabaw, a nawet drewniana wieża widokowa, na którą bezpiecznie można wejść i obejrzeć sielankowy krajobraz.

Szlaki turystyczne

Przez park przebiega żółty Chojnowski Szlak Południkowy.